Colofon | ContactEN | FR

Lokale archieven

Lokale archieven bezitten zeer veel informatie over inwoners en zijn daarom een goed startpunt voor het terugvinden van Belgische vluchtelingen. Welke documenten je er net zal vinden, verschilt sterk van archief tot archief: notulen van de gemeenteraad en parochieregisters vind je bijna altijd terug. Ze kunnen vermelding maken van wie vertrok en eventueel waarheen, maar dit is zeker niet altijd het geval. In het Verenigd Koninkrijk noteerden Belgische pastoors elke geboorte, huwelijk en overlijden van de vluchtelingen in een tijdelijk register. Deze info werd na de oorlog overgeschreven in de Britse en Ierse parochieregisters. Ook andere documenten bevatten een schat aan informatie. In het stadsarchief van Ieper zijn bijvoorbeeld de kieslijsten van de parlementaire verkiezingen vlak na de Eerste Wereldoorlog bewaard. Naast de naam van de kiezer is in potlood geschreven waar ze verbleven tijdens de oorlog. Ook briefwisseling en oorlogsdagboeken kunnen bewaard zijn gebleven op gemeentearchieven.

In 2010 gaf het Rijksarchief een overzicht uit van alle archiefbronnen rond de Eerste Wereldoorlog die te vinden zijn in archieven in België en het buitenland. Ook enkele, maar zeker niet alle, lokale archieven zijn hierin opgenomen. De gids is grotendeels tweetalig en behandelt alle onderwerpen. Via de trefwoorden “vluchtelingen” en “réfugiés” en dankzij de uitgebreide samenvatting over de inhoud van de archieven kan gemakkelijk gezocht worden naar nuttige bronnen.

Nederlandse gemeentearchieven van plaatsen waar zich vluchtoorden bevonden, bezitten vaak documenten over het bestuur van het vluchtoord, de bewoners en het dagelijks leven. Ook politiearchieven bevatten geregeld informatie over vluchtelingen, zeker wanneer ze overlast veroorzaakten. Ook deze zijn te vinden in het gemeentearchief. Nederland is koploper in het digitaliseren van gegevens. Veel vluchtelingen kunnen online teruggevonden worden via databanken.

Via lokale archieven in het Verenigd Koninkrijk en Ierland kan je vaak enige informatie terugvinden over Belgische vluchtelingen. Je kan er in plaatselijke kranten zoeken naar sporen van vluchtelingen. Ook lokale politiearchieven bevatten vaak bruikbare informatie over de Belgische vluchtelingen. Tenslotte vind je ook bij de local history society informatie. Deze parochiearchieven zijn meestal beperkt in omvang, maar kunnen wel gegevens over geboortes, huwelijken en overlijdens verstrekken.