Colofon | ContactEN | FR

DNA-onderzoek

Met DNA-onderzoek kan men familieverbanden opsporen en de hele migratiegeschiedenis van de Homo sapiens in beeld brengen. Onze 46 chromosomen bestaan elk uit twee strengen DNA van ongeveer één miljard bouwsteentjes, de nucleotiden. Het onderzoek is gebaseerd op het Y-geslachtschromosoom dat uitsluitend van vader op zoon vererft. De volgorde van de nucleotiden bepaalt van elk individu het haplotype.

Onze cellen bevatten twee soorten DNA: kern- of Y-DNA en mitochondriaal of mtDNA dat enkel via de vrouwelijke lijn vererft. Bij het kopiëren van het DNA bij de celdeling ontstaan foutjes, mutaties, die bij de volgende kopieersessie worden doorgegeven. Er zijn twee soorten mutaties. De uiterst zeldzame puntmutatie (SNP of snip) komt op een bepaalde plaats van het chromosoom gemiddeld één keer om de circa 1 miljoen generaties voor bij mannen en vrouwen. Zij is geschikt om de menselijke migratie of genografie te bestuderen. De herhalingsmutatie (STR) komt gemiddeld 1 maal per 182 generaties voor, maar enkel bij mannen. Door vergelijking van de STR-waarden bepaalt men onderlinge verwantschappen.

Vergelijkbare haplotypes deelt men op in een twintigtal grote haplogroepen en dankzij de puntmutaties verder in subhaplogroepen. In gewone mensentaal: mannen die tot eenzelfde subhaplogroep behoren, stammen af van een gemeenschappelijk voorvader.

Familiekunde Vlaanderen

DNA-onderzoek combineren met klassiek genealogisch onderzoek is de basis van de genealogische genetica en het opzet van de DNA-projecten van Familiekunde Vlaanderen (reeds meer dan 1 100 deelnemers). Bij vergelijking van de deelnemers bleek ruim 40 procent genetisch verwant en bij die van “Belgische” origine zelfs ongeveer 50 procent. Dat betekent dat ze tussen nu en circa duizend jaar geleden een gemeenschappelijke voorvader hebben. Deze unieke resultaten kregen internationale belangstelling en zijn intussen gepubliceerd in twee boeken: DNA Brabant en DNA België.

Dit type DNA-onderzoek heeft niets te maken met medische of gerechtelijke doeleinden. De staalafname gebeurt door met twee borsteltjes een beetje wangslijmvlies af te schrapen. Na de analyse door de KU Leuven ontvangt de deelnemer een certificaat met zijn resultaten; door die te vergelijken met deze van de andere deelnemers bepaalt men hun onderlinge verwantschap.

Beneluxproject

Familiekunde Vlaanderen heeft ondertussen ook een Benelux-project gelanceerd dat openstaat voor iedereen die voorouders heeft in de huidige Beneluxlanden en de aangrenzende gebieden in Frankrijk, Duitsland en Engeland. Ieder geïnteresseerde man zonder onderscheid van nationaliteit of afkomst kan daaraan deelnemen.