Colofon | ContactEN | FR

Register van reis- en verblijfpassen (Nederland)

Register van reis- en verblijfpassen van Amsterdam uit 1849 met de inschrijving van de uit Brussel afkomstige matroos François Daupré, die naar Nederland kwam om ‘als matroos ter zee te varen’ (Stadsarchief Amsterdam).

Periode

1849-1923. In sommige plaatsen langer.

Bewaarplaats

Gemeente- of streekarchief. In grote plaatsen werden de passen door de politie afgegeven (politiearchief), in kleine plaatsen door de burgemeester (secretariearchief).

Raadplegen

Registers van reis- en verblijfpassen ouder dan 100 jaar zijn vrij raadpleegbaar op de studiezaal van archiefinstellingen en in beperkte mate op internet (websites archiefinstellingen). Voor jongere registers kunnen beperkingen gelden.

Gegevens

Signalement, naam, voornamen, beroep, woonplaats, geboorteplaats en -datum van de vreemdeling, reden voor de komst naar Nederland en wijze van legitimatie.

Let op

  • De registers van reis- en verblijfpassen (ook wel vreemdelingeregisters genoemd) zijn niet voor iedere plaats beschikbaar: ze zijn verloren gegaan of nooit opgesteld.
  • De bewaard gebleven registers van reis- en verblijfpassen zijn vaak incompleet (ontbrekende jaren) of kunnen door de slechte staat waarin ze verkeren niet worden ingezien (zoals in Leiden). Amsterdam beschikt over de meest volledige reeks.
  • De registers van reis- en verblijfpassen bevatten niet alle vreemdelingen: alleen diegenen die onder de Vreemdelingenwet verplicht waren een reis- en verblijfpas aan te vragen en zich niet aan de registratie onttrokken. Daarnaast was men laks in de handhaving van de Vreemdelingenwet.
  • Vreemdelingen die na 6 jaar verblijf in een Nederlandse gemeente gelijkstelling aanvroegen of gehuwd waren met een Nederlandse vrouw en kinderen hadden die in Nederland waren geboren, hoefden geen reis- en verblijfpas aan te vragen.

Tips

  • Via de registers van reis- en verblijfpassen kun je het signalement/uiterlijk van een voorouder of familielid achterhalen.
  • Tot 1855 en vanaf 1903 werden ook vreemdelingen in de registers opgenomen aan wie geen reis- en verblijfpas werd uitgereikt.

Auteur: Maarten van Bourgondiën