Colofon | ContactEN | FR

Overlijdensakte (Burgerlijke Stand)

Overlijdensakte van Joanna van Hasselt uit Brasschaat, 30 mei 1903 (Rijksarchief Antwerpen).

Periode

Vanaf 1796 (invoering Burgerlijke Stand)

Bewaarplaats

Burgerlijke Stand (akten jonger dan 100 jaar); stads-, gemeente- of Rijksarchief (akten ouder dan 100 jaar).

Raadplegen

Akten ouder dan 100 jaar zijn vrij raadpleegbaar via jaarlijkse of tienjaarlijkse tafels; akten jonger dan 100 jaar zijn enkel raadpleegbaar na toestemming van de Rechtbank van Eerste Aanleg.

Gegevens

In de overlijdensakte zijn de naam, voornamen, woonplaats, plaats en datum van geboorte van de overledene en zijn of haar (overleden) partner opgenomen. Je vindt er ook de naam, voornamen, geboortedatum en woonplaats van de getuigen in terug. Sommige overlijdensakten (zoals in het hier gebruikte voorbeeld) bevatten ook de naam, voornamen en woonplaats van de ouders van de overledene.

Let op

  • De aangiftedatum is niet noodzakelijk dezelfde als de overlijdensdatum. De aangifte moet wel binnen de 24 uur na het overlijden plaatsvinden.
  • Wanneer de plaats van overlijden verschilt van de woonplaats van de afgestorvene, is in beide gemeenten een overlijdensakte terug te vinden.
  • Levenloos geboren kinderen zijn enkel in de overlijdensregisters terug te vinden. Wanneer een kind 180 dagen gedragen wordt, moet het aangegeven worden bij de burgerlijke stand. De ambtenaar stelt dan een akte van vertoning op (geen overlijdensakte) die in het overlijdensregister wordt opgenomen. Tot 1997 kon geen naam aan het kind worden gegeven.
  • Oudere akten bevatten meestal leeftijden en geen geboortedata. Dat zorgt soms voor problemen bij het berekenen van het geboortejaar.
  • Doodsoorzaken en de omstandigheden van het overlijden zijn niet terug te vinden in de overlijdensakte. Een uitzondering geldt sinds 1948 voor de vermelding 'Stierf voor België'. Wel werden tussen midden 19de eeuw en de vroege 20ste eeuw in sommige gemeentes aparte registers met doodsoorzaken bijgehouden.
  • Bij een overlijden in een ziekenhuis heeft de directie aangifteplicht.
  • Na een gewelddadig overlijden wordt altijd eerst een proces-verbaal opgemaakt.
  • Wanneer het lichaam ontbreekt, wordt het overlijden pas na het vonnis in de overlijdensregisters ingeschreven.
  • Bij het overlijden van een onbekend persoon wordt steeds een afschrift van de akte aan de provinciegouverneur bezorgd.
  • Overlijdt een vreemdeling in België, dan wordt een uittreksel aan het Ministerie van Justitie bezorgd en wordt de overlijdensakte naar het land van herkomst opgestuurd.
  • Bij het overlijden van een lid van de adel of de Leopoldsorde wordt een afschrift aan het Ministerie van Buitenlandse Zaken overgemaakt.

Tips

  • De handtekeningen onderaan de akte zeggen iets over de geletterdheid van de getuigen. Ze toont niet alleen of deze personen konden schrijven, maar ook hoe geoefend hun geschrift was. Zo is de handtekening van de ambtenaar van de burgerlijke stand (hier Leopoldus Petrus Schevelenbos) vaak veel zwieriger dan die van de getuigen.
  • Noteer zeker ook de getuigen. Deze zeggen soms iets over het sociale netwerk van beide famiies. Hier trad naast de echtgenoot van Joanna Van Hasselt ook één van zijn collega-aardewerkers als getuige op.
  • Weet je niet in welke gemeente je overleden familielid woonde of overleden is, dan kan je dit eventueel via de huwelijksakten van zijn of haar kinderen traceren. Wanneer de ouders overleden zijn op het moment van het huwelijk, wordt deze informatie opgenomen.